Wat is GMP+? Certificering, audit en de openbare database

GMP+ is een private certificeringsregeling voor diervoederveiligheid en verantwoorde herkomst, beheerd door GMP+ International in Rijswijk. Bedrijven die diervoeder produceren, verhandelen, opslaan, overslaan of vervoeren, laten zich daartegen auditen door een onafhankelijke certificatie-instelling. Wie slaagt, komt in een openbare database, en die vermelding is het actuele bewijs, niet het certificaat in de bijlage van een mail.

Wat GMP+ is en hoe het is opgebouwd

GMP+ ontstond in 1992, toen de Nederlandse diervoedersector na incidenten met verontreinigde grondstoffen een eigen regeling voor voederveiligheid opzette: GMP, naar Good Manufacturing Practices. GMP+ International, een B.V., omschrijft zichzelf als een private non-profitorganisatie met ruim 19.000 gecertificeerde bedrijven in 90 landen (gmpplus.org, stand september 2026). GMP+ is geen wet: volgens F0.0 blijft u zelf verantwoordelijk voor de diervoederwetgeving, en strengere nationale regels gaan voor.

De eisen staan in twee modules. FSA (Feed Safety Assurance) gaat over de veiligheid van het voeder: kerndocument R1.0, met technische specificaties (TS) over onder meer inkoop, verboden producten en brandstoffen, monstername, monitoring en transport. FRA (Feed Responsibility Assurance), vanaf 2013 opgebouwd, gaat over herkomst en voetafdruk: kerndocument R5.0, met marktinitiatieven (MI) zoals RTRS (verantwoorde soja) en ggo-gecontroleerd voer. Elk document heeft een eigen versiedatum en elk jaar worden er meerdere herzien. Werk daarom uit de actuele lijst op gmpplus.org, niet uit een kopie in een oud kwaliteitshandboek.

Zo verloopt de GMP+-certificering in de praktijk

1. Scope kiezen. U begint bij F0.3. De scopes die in de haven terugkomen zijn handel in diervoeder, op- en overslag, wegtransport, spoortransport, binnenvaart en short sea, en bevrachting; de productie- en laboratoriumscopes staan in hetzelfde document. Certificering gaat per scope. Kiest u te smal, dan mag u een deel van uw eigen activiteiten niet als GMP+-geborgd aanbieden.

2. Inrichten. U legt uw processen vast tegen R1.0 en de technische specificaties die bij uw scope horen: taken en verantwoordelijkheden, werkinstructies, reiniging, een kwaliteitshandboek.

3. Certificatie-instelling contracteren. U kiest zelf een door GMP+ International geaccepteerde instelling uit de database en sluit met haar de overeenkomst. De acceptatie loopt via CR1.0: de instelling moet geaccrediteerd zijn op ISO/IEC 17021-1 en ISO 22003-1. Een instelling die alleen binnenvaart en short sea certificeert, mag in plaats daarvan geaccrediteerd zijn op ISO/IEC 17020 en/of werken onder een erkend systeem zoals ISO 9001, met de ladingcontrole in haar gecertificeerde scope. GMP+ International auditeert elke instelling minstens eenmaal per jaar, kijkt mee tijdens audits en kan achteraf bij u een parallelle audit doen om haar werk te controleren; de certificatie-audit zelf doet het niet. Het certificatieproces staat in CR2.0 voor de FSA-scopes en in CR3.0 voor de FRA-scopes.

4. Initiële audit. Fase 1 vindt plaats binnen drie maanden na het sluiten van de certificeringsovereenkomst, fase 2 uiterlijk vier maanden na fase 1. Voor binnenvaart en short sea komt er in plaats daarvan binnen drie maanden na de overeenkomst één certificatie-inspectie.

5. Certificaat en cyclus. Na een positief besluit is het certificaat maximaal drie jaar geldig, met controleaudits na twaalf en vierentwintig maanden (telkens twee maanden marge) en hercertificering vóór de vervaldatum. Voor producenten in Europa van mengvoeder, voormengsels, toevoegingsmiddelen en voedermiddelen is één controleaudit onaangekondigd: in Nederland zonder enige vooraankondiging, in Duitsland één werkdag en elders in Europa twee werkdagen van tevoren. Handelaren, op- en overslagbedrijven, weg- en spoorvervoerders en bevrachters in Europa kunnen er vrijwillig voor kiezen, en zitten daar dan de hele cyclus aan vast. Voor binnenvaart en short sea is het certificaat maximaal twee jaar geldig, met eens per twee jaar een inspectie en zonder controleaudits.

De GMP+-database: wat u bij uw tegenpartij nakijkt

Alle gecertificeerde bedrijven, certificatie-instellingen, geregistreerde laboratoria en partnerorganisaties staan in de openbare GMP+ company database. U filtert op naam, land, status en scope. De vier statussen:

Status	Betekenis
Temporary accepted	Op weg naar certificering; mag de activiteiten maximaal vier maanden uitvoeren, maar het GMP+-logo nog niet voeren
Certified	Voldoet aan de eisen voor de vermelde scopes en mag GMP+-geborgde producten of diensten aanbieden
Suspended	Tijdelijk niet conform, maximaal drie maanden; mag in die periode geen GMP+-geborgde producten of diensten aanbieden
Withdrawn	Certificaat beëindigd: wegens niet voldoen aan de eisen (minimaal één jaar uitgesloten van het schema) of door opzegging van de overeenkomst

GMP+ International legt de verantwoordelijkheid om te controleren bij het gecertificeerde bedrijf zelf. Kijk vóór het afsluiten dus ook of de scope de levering of dienst werkelijk dekt: een handelaar met alleen de scope handel in diervoeder is daarmee niet gecertificeerd voor op- en overslag. Als certificaathouder is uw eigen vermelding een verkoopargument dat elke klant kan nalezen; een schorsing is even zichtbaar. Het lidmaatschap van een handelsvereniging is een aparte vraag: zie wat FOSFA is, wat GAFTA is en wat NOFOTA is.

Binnenvaart, bevrachting en vervoer over de weg

Voor binnenvaart en short sea geldt TS3.3. Welke vorige ladingen daar zijn toegestaan, staat in bijlage 1 van TS3.3. Staat een product daar niet in, dan beslist de IDTF: is het daar verboden of niet opgenomen, dan mag het ook in de binnenvaart niet als vorige lading. De ladingcontrole (LCI) vóór elke levensmiddelen- of diervoederlading is de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever of eigenaar van de goederen. Het ruim moet leeg en schoon zijn, zonder resten of geur van de vorige lading, vrij van ongedierte, en droog als de volgende lading droog is. De controle doet een controleorganisatie die daarvoor gecertificeerd is (ISO 17020 of gelijkwaardig), of een opgeleide ladingcontroleur in dienst van het bedrijf dat de transportopdracht geeft (producent of handelaar). Zonder ladingcontrole stuurt de schipper de opdrachtgever een protestbrief. De registraties, waaronder ladingcontroles en vorige ladingen, blijven minimaal twee jaar aan boord beschikbaar, tenzij de nationale wetgeving iets anders voorschrijft (TS3.3, werkplan 14). Bevrachting, het bemiddelen in transport, is in F0.3 een aparte scope.

Voor weg- en spoortransport beslist de International Database Transport (for) Feed, kortweg IDTF, over de vorige lading. Kent de IDTF het product niet, of geeft zij het geen van de vier reinigingsregimes (A droog, B water, C water met een reinigingsmiddel van voedingsmiddelenkwaliteit, D ontsmetten), dan geldt het als verboden lading. Daarna mag het compartiment pas weer diervoeder vervoeren na vrijgave door een onafhankelijke laadruiminspecteur of volgens een procedure die de bevoegde autoriteit heeft goedgekeurd. De IDTF wordt beheerd door het ICRT, waarin Qualimat, Ovocom, GMP+ International, QS, EFISC-GTP, AIC en AMA deelnemen.

Wat een onafhankelijke controleur verder aan boord doet, van bemonstering tot gewichtsbepaling, leest u in wat een onafhankelijk cargo surveyor doet.

Wat dit betekent voor uw administratie

Het reinigingsbewijs zit bij de vervoerder, het inspectierapport bij het inspectiebedrijf en het analyseresultaat bij het laboratorium, en drie weken later moet iemand die drie handmatig aan elkaar knopen. Wie die stukken meteen aan één partij of één reis hangt, hoeft ze later niet meer bij elkaar te zoeken, ook niet als er een claim komt.

FOSS

FOSS, de software van Operium voor inspectiebedrijven, is gebouwd met een sectorspecialist aan tafel. Metingen voert u één keer in en daaruit komen negen rapporttypen; de outturn per medium wordt tegen het B/L-gewicht gezet met een automatische protestvlag bij meer dan 0,5% tekort; monsters worden gevolgd; het klantportaal toont live status; de interface is Nederlands en Engels en aan boord werkt het offline. Wilt u weten hoe uw eigen dossiervorming daarin zou passen, neem dan contact op.