Wat doet een onafhankelijk cargo surveyor? Taken en kosten

Een onafhankelijk cargo surveyor stelt namens zijn opdrachtgever vast hoeveel lading er is en in welke staat die verkeert, bij het laden of lossen. Hij keurt ruimen en tanks, bepaalt of controleert de hoeveelheid, neemt en verzegelt monsters en noteert de tijden. Met zijn rapport onderbouwt u later een tekort of een kwaliteitsclaim.

Twee taken vormen de kern: het gewicht vaststellen, dus echt meten met een thermometer en de andere instrumenten, en de kwaliteit vaststellen. De controleur controleert de cijfers samen met de terminal en het schip, in plaats van ze over te nemen. Veroorzaakt een controleur toch vertraging, dan komt die in de statement of facts en komen de kosten bij de opdrachtgever terecht, niet bij de controleur.

Wanneer u een cargo surveyor inschakelt

Uw koopcontract bepaalt waar en wanneer er gemeten en bemonsterd wordt, en dus waar uw controleur moet staan. Twee voorbeelden voor een koper in de Rijnmond:

• Sojaschroot CIF Rotterdam op GAFTA 100 (editie juli 2026). Zonder andere afspraak telt het gewicht bij lossing, vastgesteld op kosten van de koper (clausule 15), en worden de monsters bij het lossen genomen (clausule 17). Uw controleur staat dus aan de Rotterdamse kade. Spreken partijen af dat het gewicht bij laden definitief is, dan beslist het certificaat van een door GAFTA goedgekeurde superintendent die de verkoper kiest en betaalt.
• Plantaardige olie C&F of CIF op NOFOTA-voorwaarden (Trading Rules 2026, hoofdstuk VII). De koper laat het gewicht binnen zeven dagen na lossing op eigen kosten vaststellen, door peiling in officieel geijkte tanklichters of in de waltank, of door weging (clausule 72). Bij het lossen worden voor rekening van de koper monsters in viervoud genomen, die de controleurs van koper en verkoper samen verzegelen (clausule 74).

Wat de controleur aan de kade en aan boord doet

Volgens de codes van FOSFA (2022) en GAFTA (versie 3.0) doet hij, in volgorde:

1. Ruimen en tanks keuren vóór het laden: schoon, droog, zonder vreemde geur, restanten of los roest. De GAFTA-code vraagt ook een schriftelijke opgave van de drie vorige ladingen en de reiniging daarna. Is een daarvan verboden volgens de IDTF, de internationale database voor diervoedertransport, dan meldt de controleur dat eerst aan u; zie ook wat is GMP+.
2. De hoeveelheid bepalen: bij olie meet de terminal de waltanks en kijkt de controleur mee, met ullage op zeeschepen en peiling bij waltanks en tankbarges. Bij containers en tankauto's gaat de lading over de weegbrug. Een draft survey doet hij alleen op een schip en alleen als er geen andere manier is, zoals bij droge bulk.
3. Toezicht houden op het laden of lossen, met een logboek met tijden van alles wat hij zelf doet of ziet gebeuren (FOSFA-code, deel 1, 2.6.1).
4. Bemonsteren en verzegelen: deelmonsters gedurende het hele laden of lossen, gezamenlijk verzegeld met de controleur van de tegenpartij (GAFTA 124).
5. Het analysemonster naar het lab, onder GAFTA-voorwaarden naar een analist uit het GAFTA-register (regel 1.4). Voor een lab is ISO/IEC 17025 de accreditatienorm, voor een inspectie-instelling ISO/IEC 17020; zie ISO 17025 versus ISO 17020.
6. Afwijkingen melden: wat afwijkt van de normale werkwijze, meldt hij aan u (FOSFA-code, 2.1). Bij een tekort, schade of vertraging hoort een protestbrief.

De opdracht: wat u vooraf vastlegt

GAFTA 124 legt de plicht tot precieze instructies bij de partijen (regel 4.1), en de FOSFA-code houdt de controleur binnen contract en opdracht (deel 1, 2.3). Zet daarom op papier:

• contract, partij, schip en cognossement;
• de taken: ruiminspectie, gewichtsbepaling en met welke methode, bemonstering voor analyse, arbitrage of beide;
• voor wie hij werkt en wie de tegenpartij is.

Regel ook de toegang tot het schip. Na een incident dat tot een claim kan leiden, vragen de richtlijnen van P&I-verzekeraar West of England de bemanning om na te gaan wie een bezoeker heeft aangesteld, en een surveyor die niet voor de club werkt pas toe te laten na akkoord van rederij of correspondent. Meld uw controleur dus vooraf aan via de agent, met zijn schriftelijke opdracht.

De FOSFA-code vraagt dat de tegenpartij, en ook terminal, schip en andere partijen in de keten, horen wie u heeft aangesteld en waarvoor (2.4).

Wie betaalt, en wat als de tegenpartij niemand stuurt

De kosten liggen in de regel bij wie de controleur aanstelt. De FOSFA-code legt de gevolgen en kosten van zijn inzet bij de opdrachtgever (deel 1, 2.5). Volgens FOSFA stelt doorgaans de verkoper de superintendent aan en betaalt hij hem; de koper betaalt de goederen tegen de documenten die daaruit voortkomen.

Blijft de tegenpartij weg:

• NOFOTA, hoofdstuk VII. De verkoper mag op eigen kosten toezicht houden bij de weging, en de koper moet diens controleur tijdig laten weten waar en wanneer. Wijst de verkoper niet op tijd een controleur aan, dan is het gewicht van de controleur van de koper definitief (clausule 72). Is bij het bemonsteren de controleur van een van beide niet beschikbaar, dan binden de monsters die de ander heeft verzegeld (clausule 74).
• GAFTA 124. Is een partij bij de bemonstering niet vertegenwoordigd of weigert zij te verzegelen, dan schakelt de ander, na bericht, een controleur van een ander goedgekeurd bedrijf in, op extra kosten van de partij die in gebreke bleef (regel 4.2). Dat geldt niet als het contract het kwaliteitscertificaat definitief maakt.

Hoe u de onafhankelijkheid van uw controleur nagaat

Onafhankelijk betekent: geen belang bij de lading. Uw belang behartigt hij wel (FOSFA-code, deel 1, 2.1). Op NOFOTA-voorwaarden kijkt u drie dingen zelf na in de Trading Rules:

• Is het bedrijf erkend? De Trading Rules schrijven een door NOFOTA erkend bedrijf voor, tenzij contract, wet of regelgeving een overheids- of andere niet-erkende instantie voorschrijft (clausule 4 lid 4). De lijst van erkende bedrijven staat achterin.
• Zit er een lab in dezelfde groep? Een erkend bedrijf handelt zelf niet in NOFOTA-producten, en een zusterbedrijf, zoals een lab, moet volledig los van de controle werken (criteria per 1 januari 2025, nr. 1).
• Verzekering en voorwaarden. Het bedrijf moet een passende aansprakelijkheidsverzekering hebben en werken onder algemene voorwaarden die bij de rechtbank of de Kamer van Koophandel zijn gedeponeerd of op de eigen website staan (nrs. 2 en 3).

Onder GAFTA-voorwaarden zoekt u het bedrijf op in het online Approved Register, onder FOSFA vraagt u of het een member superintendent is. Meer in wat is NOFOTA, wat is GAFTA en wat is FOSFA.

Wat het rapport waard is bij een geschil

Het rapport legt feiten vast; wie de schade draagt, beslissen contract, arbiter of rechter. Maakt het contract het gewicht of certificaat definitief, zoals NOFOTA clausule 72 lid 3 of GAFTA 100 bij final at loading, dan beslist dat in beginsel. Anders hangt het af van waar het geschil loopt:

• Bij de Nederlandse rechter moet wie zich op een tekort beroept, dat bewijzen (art. 150 Rv). De rechter waardeert het bewijs vrij (art. 152 Rv).
• Tegenover de vervoerder. Bij de aflevering kunnen vervoerder en ontvanger de rechter om een gerechtelijk onderzoek naar de staat van de lading vragen. Gebeurt dat in aanwezigheid van de wederpartij of nadat die behoorlijk is opgeroepen, dan wordt het rapport vermoed juist te zijn: bij zeevervoer (art. 8:494 BW), ook als het zeeschip in tanklichters lost; bij binnenvaart, zoals vervoer per tanklichter naar de waltank (art. 8:959 BW); en bij wegvervoer (art. 8:1135 BW). Dat vermoeden werkt alleen tegenover de vervoerder, niet tussen koper en verkoper; een rapport van uw eigen controleur heeft het niet.
• In NOFOTA-arbitrage, met Rotterdam als plaats, bepalen de arbiters de bewijslast en welk bewijs partijen leveren (Rules for Arbitration, regels 2 en 9).

Gebaseerd op de praktijk van onze sectorspecialist: 25 jaar in de haven, waarvan 20 jaar als ladingcontroleur. De opdrachtgever betaalt de controleur, en dat kan de koper of de verkoper zijn.

Stuurt de tegenpartij geen eigen controleur, zet dan in het rapport wanneer en hoe zij is gewaarschuwd. Onder NOFOTA-voorwaarden hoort die tijdige melding bij de regel die het gewicht van uw controleur definitief maakt (clausule 72).

Waar Operium staat

Operium Solutions is een softwarebedrijf. Wij voeren geen controles, bemonsteringen of wegingen uit, stellen geen controleurs aan en zijn geen lid van GAFTA, FOSFA of NOFOTA. FOSS is software voor inspectiebedrijven en de haven, met een sectorspecialist aan tafel: metingen één keer invoeren, negen rapporttypen uit dezelfde invoer, monstertracking en een klantportaal waarin de opdrachtgever de status live volgt. Neem contact op; we beginnen met een gratis QuickScan.